Raad van State kritisch over complexiteit nieuwe box 3

Rechtvaardiger, maar ingewikkelder

De Raad van State publiceerde op 2 december 2024 een kritisch advies over het voorgestelde box 3-stelsel. Belasting op werkelijk rendement sluit beter aan bij de economische werkelijkheid, maar maakt de heffing volgens de adviseur aanzienlijk complexer.

Belastingplichtigen moeten meer gegevens verzamelen en bewaren. De aangifte wordt vooral ingewikkeld bij vastgoed, buitenlandse bezittingen, niet-beursgenoteerde aandelen en veranderingen in de samenstelling van het vermogen.

Zware druk op de uitvoering

Ook de Belastingdienst moet veel meer gegevens verwerken en controleren. De Raad van State wees erop dat het stelsel moeilijker te begrijpen is en een groter beroep doet op het doenvermogen van burgers.

Daarbij speelt dat de Belastingdienst al werkt aan het aanvullende rechtsherstel voor eerdere jaren. Het gelijktijdig bouwen van een nieuw stelsel vergroot de uitvoeringsrisico's.

Kabinet moet keuzes beter onderbouwen

Het advies betekende niet automatisch dat het voorstel van tafel was. Wel moest het kabinet uitgebreider motiveren waarom de gekozen vermogensaanwasbelasting de beste route was en hoe problemen konden worden beperkt.

De waarschuwingen bleven in het verdere parlementaire debat centraal staan. Ze verklaren waarom latere discussies niet alleen gingen over de hoogte van de belasting, maar ook over administratieve lasten, verliesverrekening, liquiditeit en de vraag of een volledige vermogenswinstbelasting eenvoudiger of acceptabeler zou zijn.